De Bièvre: de rivier die in Parijs verdween

In Alleen op de Wereld liet Hector Malot zijn Rémi al langs de oevers van de Bièvre wandelen. Ook Victor Hugo beschreef de rivier in zijn dichtbundel Herfstbladeren. Deze idyllische verhalen uit de 19e eeuw zijn als echo’s uit vervlogen tijden.

Cours Bièvre Paris

Maar de geschiedenis van de Bièvre gaat veel verder terug en begint bij het ontstaan van de stad, ergens rond 200 voor Christus.  Het 36 kilometer lange riviertje ontspringt in het bosrijke Yvelines, het departement  van Paleis Versailles. En nog steeds mondt ze uit in de Seine, ter hoogte van het huidige Gare d’Austerlitz.

De Romeinen bouwden in de oudheid al een aquaduct aan haar oever om het water naar de stad te kunnen leiden. Monniken van abdij Saint-Victor, niet ver van de Seine, gebruikten vanaf de 11e eeuw het water voor hun graanmolens. Later in de Middeleeuwen lieten zij zelfs twee kanalen haaks op de Bièvre graven.

De aanleg van dijken en dammen zorgde tenslotte voor het ontstaan van twee rivierarmen. De oorspronkelijke loop werd de Bièvre Morte (dode), de tweede de Bièvre Vive (levende) genoemd. Uiteindelijk zou al dat menselijk ingrijpen de weg vrij maken voor de opkomst van de industrialisatie.

De grondlegger van die ontwikkeling was kledingverver en koopman Jean Gobelin. Midden 15e eeuw startte hij in de buurt van de rivier een ververij. Spoedig volgden andere ambachtslieden: van leerlooiers , schoenmakers, wevers tot wasserij werkers, slagers en brouwers.

54529-7

Leerlooiers eind 19e eeuw aan het werk langs de Bièvre ter hoogte van Rue Saint Nicolas-Houël bij Jardin des Plantes in het 5e arrondissement.

Foto: Charles Marville (1813-1879)

Met de explosieve industriële groei breidden de activiteiten zich verder langs de Bièvre uit richting Saint Marcel, het huidige 13e arrondissement.  De vervuiling en stank van de rivier zorgden echter voor steeds grotere gezondheidsproblemen.  Begin 19e eeuw werden delen van de rivier verder gekanaliseerd en stukken overkapt,  maar dit ging nog niet ver genoeg, zo bleek.

Ten tijde van de grote stadsvernieuwingen van Haussmann eind 19e eeuw werd dan ook rigoureus ingegrepen.  In 1912 was de Bièvre volledig uit het stadsbeeld verdwenen en opgenomen in het Parijse rioolstelsel of begraven onder beton.

Bièvre_ plate Petit Moulin (5th)Wat nu rest zijn koperen medaillons en plaatjes in de trottoirs van het 5e en 13e arrondissement, die de vroegere loop markeren. De rue de Bièvre in het 5e  volgt de route van een van de verdwenen kanalen.  En sinds 2001 houden kunstenaars van Lézarts (hagedissen) de la Bièvre ieder jaar de herinnering aan de rivier levend via een open atelierroute.  Voor een liefelijke Bièvre vallei moet je echter definitief buiten de stad zijn.

facebook share button
Categorieën 13e arrondissement, 5e arrondissement, boeken, straten & pleinen Tags , , , .

1 Reactie op De Bièvre: de rivier die in Parijs verdween

  1. ine zegt:

    heb je het helemaal gelopen?
    Wij een paar jaar geleden. heel fascinerend en ook onderweg leuke markten groetjes Ine.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *